مهندسی کامپیوتر

اندازه گیری سرعت واقعی اینترنت

درحالی که در اکثر کشورها صحبت از انتقال اطلاعات با سرعت گیگابایتی است در ایران ارائه اینترنت پرسرعت با همان سرعت محدود ۱۲۸ کیلوبیتی با اما و اگرهای فراوانی روبه رو است و کاربران هر روز شاهد برنامه یی ویژه برای گسترش ارائه این سرویس در کشور هستند.
اگر تاکنون اخبار منتشر شده در زمینه اینترنت پرسرعت را دنبال کرده باشید حتماً متوجه تناقض گویی های وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات شده اید. به عنوان مثال سلیمانی از سویی سرعت اینترنت در کشور را برای کاربران کافی می داند و براین باور است که با همین سرعت ۱۲۸ کیلوبیتی نیز می توان کتاب های چند صد صفحه یی را دانلود کرد و شمار کاربران این سرویس در کشور را رضایت بخش می داند. اما در بخش دیگری از سخنانش پیشرفت اینترنت پرسرعت در کشور را کند و مقصران این شرایط را هم شرکت های بخش خصوصی معرفی می کند. مرور زمان و نرسیدن برنامه های وزارت ارتباطات در حوزه اینترنت پر سرعت براساس برنامه چهارم توسعه باعث شده مسوولان این وزارتخانه به جای نقدهای یک طرفه و مقصر جلوه دادن شرکت های بخش خصوصی به فکر راه چاره یی برای گسترش این سرویس در کشور باشند.
فراخوانی برای کاهش قیمت اینترنت، قرار دادن جایگاه ویژه یی در سایت سازمان تنظیم مقررات برای جمع آوری شکایت های کاربران مبنی بر کم فروشی اینترنت و... از جمله فعالیت های مسوولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه اینترنت پرسرعت ظرف یک سال گذشته و مشخص ساختن مقصران اصلی در این حوزه بوده است که به نوعی می توان گفت هیچ یک از این برنامه ها باعث پیشرفتی در حوزه ارائه اینترنت پرسرعت در کشور نشده است. اما در تازه ترین اقدام شرکت فناوری اطلاعات یکی از شرکت های زیرمجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دست به ایجاد بخش سرعت سنج اینترنت در سایت شرکت خود زده است تا بتوان از این طریق عاملان اصلی کم فروشی پهنای باند در کشور را شناسایی کرد.
● راهی برای کنترل سرعت
شرکت فناوری اطلاعات در سایت خود به آدرس ITC.IR بخشی را به صورت آزمایشی راه اندازی کرده است که کاربران با استفاده از آن می توانند سرعت خطوط خود را اندازه گیری کنند. کاربران باید جهت سنجش سرعت خط ارتباطی خود روی دکمه Start Speedtest کلیک کنند تا سرعت اینترنت آنها مشخص شود و در صورتی که متوجه شدند سرعت خط آنها پایین تر از آن چیزی است که خریداری کرده اند می توانند به مراجع ذیربط شکایت خود را اعلام کنند. پیام کرباسی کارشناس خدمات اینترنت، ضمن اشاره به اقدامات اخیر شرکت فناوری اطلاعات در راستای سنجش راندمان اتصال اینترنتی کاربران، آن را بسیار مثمرثمر ارزیابی کرده و تقویت دانش کاربران اینترنت و همچنین فرهنگ سازی در خصوص شناخت پارامترهای تاثیرگذار بر این راندمان را لازمه گسترش کاربران دانش محور دانسته به نحوی که انتظار می رود هر کاربر بتواند با دقت نظر لازم، مشکلات احتمالی افت راندمان خط اینترنتی خود را شناسایی و نسبت به رفع آنها اقدام کند.
وی در توضیح مفهوم سنجش اینترنت می گوید؛ به طور کلی دو کامپیوتر در فضای اینترنت با یک سرعت مشخصی می توانند اطلاعات را به یکدیگر ارسال یا دریافت کنند که این سرعت بستگی به پارامترهای بسیار زیادی دارد و یکی از آنها میزان پهنای باند ارتباطی هریک از کامپیوترها با شبکه اینترنت است، بنابراین برای اینکه دریابیم که حجم مشخصی از داده در چه مدت زمانی می تواند از کامپیوتر منبع به مقصد برسد باید یک حجم مشخصی از داده را ارسال کرد و وقتی به طور کامل اطلاعات به مقصد رسید این فاصله زمانی را اندازه گرفت. این مدت زمان با حجم داده بسیار تعیین کننده است؛ چرا که سرعت ارتباطی را مشخص می کند.
کرباسی در خصوص مراحل ابزارهای سنجش سرعت اینترنت نیز اعتقاد دارد؛ برای سنجش سرعت اینترنت می توان از سه روش استفاده کرد. ابتدا استفاده از دستگاه های سخت افزاری که سرعت اینترنت را اندازه گیری می کنند که این دستگاه ها را روی خط می گذارید و خودشان سرعت اینترنت را هنگام وصل شدن اندازه گیری می کنند. اما استفاده از این روش به هیچ وجه توصیه نمی شود، چون بسیار تخصصی بوده و در ایران هم وجود ندارد. در واقع این دستگاه ها برای خطوط پرسرعتی که بالای ۱۰۰ مگ هستند مورد استفاده قرار می گیرد. برای مصارف خانگی روش های نرم افزاری وجود دارد. در روش نرم افزاری دو کار می توان انجام داد. یا کاربر می تواند نرم افزار را خریده و روی کامپیوتر نصب کند تا زمانی که به اینترنت وصل می شود، عملیات سنجش انجام شود یا اینکه کاربران به سایت های مربوط به سرعت سنجی اینترنت متصل شوند و از آن سایت بخواهند سرعت ارتباطی را بسنجد و میزان ارسال و دریافت را به تفکیک به فرد گزارش دهد.
● تفاوت سرعت در زمان و مکان متفاوت
اما آنچه در انجام این سرعت سنجی اینترنت بسیار جالب به نظر می رسد آن است که نتایج هیچ یک از این سرعت سنجی ها یکی نبوده و بسته به شرایط خاص آمارهای به دست آمده متفاوت است. کرباسی در پاسخ به این سوال که چرا نتایج آزمایش سرعت سنج اینترنت ثابت نیست و در هر آزمایش سرعت متفاوتی به دست می آید، اظهار می دارد؛ با توجه به اینکه اینترنت یک شبکه جهانی است و پارامترهای گوناگونی در «زمان ها و مکان های» متفاوت در تبادل داده های بین کامپیوترها موثر است، سرعت اتصال به هر کامپیوتری در این دهکده جهانی بسته به شرایط مختلف مانند اوقات مختلف شبانه روز و میزان تراکم در شبکه، متفاوت خواهد بود. زمانی که به یک وب سایت در اینترنت متصل می شوید، هم «درخواست» شما و هم «پاسخ» آن از یکسری مسیریاب ها (روتر ها) و متمرکزکننده ها (سوئیچ ها) عبـور می کنند که به آنها HOP می گویند، به نحوی که بسته به تعداد این HOP ها و حجم ترافیک عبوری از آنها، کیفیت ارتباط متفاوت و سرعت یا راندمان اتصال به اینترنت نیز در اندازه گیری های مختلف، متفاوت خواهد بود.
به عبارتی دیگر کسی که یک مودم KBPS ۵۶ دارد می تواند KBPS ۵۶ دیتا را جابه جا کند ولی این به آن معنا نیست که بتواند با سرعت KBPS۵۶ از شبکه اینترنت بهره برداری کند، زیرا ویژگی های زیادی از جمله «کیفیت خط تلفن و دستگاه مودم، ویروسی بودن سیستم کاربر، کیفیت تجهیزات سخت افزاری یا نرم افزاری استفاده شده توسط تامین کننده اینترنت (ISP)، میزان پهنای باند در اختیار ISP و محدودیت های احتمالی آن، میزان و کیفیت پهنای باند در اختیار قرار گرفته از شرکت زیرساخت به ISP، کندی سایت مقصد و برخی تنظیمات شبکه از ISP تا مقصد مورد نظر روی اینترنت، می توانند باعث کند شدن سرعت اینترنت شوند.»
متفاوت بودن سرعت اینترنت در زمان ها و مکان های مختلف به پارامترهای گوناگونی از جمله کیفیت خدمات دهنده سرویس، خطوط مورد استفاده (مسی یا Dailup بودن)، بارندگی، کیفیت سایت مورد استفاده و... بستگی دارد و بنا بر اظهارات کارشناسان وقتی کاربر اینترنت پرسرعت، با سرعت K۱۲۸ خریداری می کند نباید هیچ گاه انتظار داشته باشد که در هر مکان یا هر زمانی که از اینترنت استفاده می کند، سرعت آن از K۱۲۸ بالاتر برود، چراکه بسته به پارامترهای مختلف سرعت اینترنت کاهش پیدا می کند. اما نکته جالب در این زمینه این است که کاربران ایرانی هیچ گاه طعم سرعت واقعی را که خریداری کرده اند، نچشیده و همیشه با کاهش و قطعی سرعت اینترنت روبه رو بوده اند که کرباسی در تشریح این مشکل آن را به دو عامل ربط می دهد و اظهار می دارد؛ مشکل کاهش سرعت اینترنتی که کاربران پیوسته با آن روبه رو هستند، می تواند به این دلیل باشد که میزان پهنای باندی که شرکت سرویس دهنده خریداری کرده مناسب و کافی در مقابل کاربرانش نیست یا اینکه شرکت زیرساخت آن میزان پهنای باند خریداری شده را به شرکت ها ارائه نمی دهد.
البته در برخی موارد نیز ترافیک مصرفی باعث پدید آمدن مشکلاتی برای کاربران می شود و سرعت اینترنت خریداری شده آنها را کاهش می دهد. این کارشناس به کاربرانی که پیوسته با کاهش سرعت اینترنت مواجه هستند پیشنهاد می کند با استفاده از سایت های مرجع سنجش سرعت اینترنت که شرکت فناوری اطلاعات معرفی و آنها را قبول کرده، منحنی را بر اساس یک روز کامل (۲۴ ساعت) بکشند و بر حسب ساعت های مختلف از شبانه روز راندمان خط خود را در هر ساعت بسنجند در واقع می توانند با نقطه گذاری روی منحنی کشیده شده نشان دهند که در هر ساعتی از روز نتوانسته اند به هیچ وجه از سرعت خریداری شده خود استفاده کنند. در نتیجه کاربر با استفاده از مدارک و شواهدی که دارد می تواند به شرکت خدمات دهنده خود شکایت کند و آن شرکت با بررسی های انجام شده موظف است مشخص کند که این اشکال از سرویس او است یا مشکل به شرکت ارتباطات زیرساخت بازمی گردد.

سونیتا سراب پور
+ نوشته شده در  شنبه هفدهم اسفند 1387ساعت 10:58 قبل از ظهر  توسط جمعی از دانشجویان مهندسی کامپیوتر  |